Zaglądając za pomocą optometru w oczy, można ocenić stan zdrowia, określić wiek z dokładnością do kilku lat, a nawet wykryć pierwsze objawy poważnych schorzeń, jak na przykład guz mózgu czy cukrzyca. Jest to możliwe, gdyż oczy są jedynym naszym narządem, w którym zarówno naczynia krwionośne, jak i zakończenia nerwów (nerw wzrokowy), mogą być wyraźnie widziane bez interwencji chirurgicznej i w którym możliwe jest uchwycenie najmniejszych zmian w stanie naszego zdrowia. Pierwszym etapem badania wzroku jest ciągle jeszcze, wprowadzona przeszło 120 lat temu przez holenderskiego okulistę, Hermanna Snellena, znana wszystkim tablica z różnej wielkości literami i cyframi. Badający kieruje się wypowiedzią pacjenta, określającego którym okiem i co może, a czego nie może z niej odczytać. Znaki na tablicy są tak dobrane, aby trudno je było rozróżnić. Tak więc zdolność rozróżniania sąsiadujących ze sobą liter o zbliżonych kształtach, jak P i F, może być sprawdzianem ostrości wzroku. Metoda ta pozwala oszukiwać - na przykład mrużąc oczy, a więc zmniejszając otwór, przez który patrzymy, można pogłębić pole widzenia. Jest to jednak zabronione. Tablica Snellena pozwala jedynie na przybliżoną ocenę ostrości widzenia. Za pomocą innego badania, chociażby tak prostego, jak wodzenie wzrokiem za po-ruszającym się przedmiotem, można sprawdzić siłę mięśni oka, a ponadto skontrolować, czy oczy pracują jednakowo. Można też zbadać reakcję źrenic na światło oraz określić obszar pola widzenia.