Serce człowieka w czasie przeciętnego życia bije 3 miliardy razy, przepompowując przez organizm 218 milionów litrów krwi. Prawidłowy rytm serca - około 72 uderzenia na minutę - kontrolowany jest przez węzeł zatokowy, maleńki, zaokrąglony narząd, znajdujący się w górnym lewym rogu serca, który jest jego naturalnym rozrusznikiem wysyłającym impulsy elektryczne do jego tkanek. W odpowiedzi na te impulsy serce kur-czy się i rozkurcza. Zdarza się, że system przewodzenia elektrycznego w sercu zostaje zakłócony chorobą, np. dusznicą bolesną lub zawałem. Niekiedy zostaje całkowicie zatrzymany. Aby serce mogło w dalszym ciągu regularnie pracować, musi zostać poddane stymulacji elektrycznej. Gdy akcja serca zostaje zatrzymana, niekiedy może ją przywrócić wstrząs elektryczny, uzyskiwany za pomocą defibrylatora. Czasami może też pomóc tymczasowy, zewnętrzny rozrusznik. Wszystkie rozruszniki -zewnętrzne i wewnętrzne -działają na tej samej zasadzie. Elektroda przeznaczona do stymulacji serca zostaje wprowadzona do światła prawej komory albo bezpośrednio przez klatkę piersiową, albo za pośrednictwem żyły. Jest zasilana przez stymulator, będący miniaturowym generatorem prądu, pracującym na bateriach litowych, które działają minimum pięć lat, a niektóre do dwunastu lat. Zasilana stymulatorem elektroda wytwarza impulsy elektryczne, które pobudzają węzeł zatokowy, wywołując bicie serca. Stymulator ma utrzymywać odpowiednie przerwy między impulsami, najczęściej jedno uderzenie na sekundę. Przyrząd pracuje tylko wtedy, gdy serce nie wytwarza własnych impulsów elektrycznych w prawidłowych odstępach czasu. Jest wystarczająco czuły, aby wyłapać opóźnienia, i wypełniając przerwy utrzymać normalny rytm pracy serca. Niektóre modele stymulatorów wyposażone są w przekaźnik i odbiornik radiowy, więc lekarz może regulować częstotliwość przekazywanych przez stymulator impulsów z zewnątrz.